Jómfrúarferð í nýju áhugamáli

Áhugamálin

Áhugamál:

1. Rjúpnaveiðar með standandi fuglahundum.

2. Þjálfun og ræktun fuglahunda.

3. Félagsstarfssemi við fuglahundasportið.

4. Almennar fuglaveiðar.

5. Haglabyssuskotfimi.

6. Jómfrúarferð á motorparaglider 1- 2- 3- 4- 5- 6 - 7

1. Rjúpnaveiðar með standandi fuglahundum hafa verið stundaðar á Íslandi í ein þrjátíu ár þegar fluttir voru til landsins Írskir setar, gagngert til rjúpnaveiða. Því miður náði notkun þessara hunda til rjúpnaveiða ekki almennri útbreiðslu og írski setinn varð fyrst og fremst ræktaður sem gæludýr, væntanlega vegna glæsileika síns og ekki síst vegna þess að ekki var mikið framboð af hundum á tímum þegar ekki mátti flytja inn hunda og hundabann var í flestum sveitafélögum landsins. Síðan er það ekki fyrr en með stofnun  Veiðihundadeildar HRFÍ árið 1994 sem aftur kemst skriður á málið. Í dag heitir deildin Fuglahundadeild og er ræktunardeild fyrir tegundahóp 7 með undattekningu hvað varðar Írska seta og strýhærða Vorsteh hunda sem eru með eigin ræktunardeildir. Með tilkomu VHD voru haldnir kynningarfundir, farnar æfinga-veiðiferðir, og þeim sem þess óskuðu var veitt aðstoð og tilsögn við þjálfun. Ýmsar nýjar hundategundir höfðu verið fluttar til landsins og enn aðrar komu í kjölfar aukinnar starfsemi VHD. Enskir setar eins og ég sjálfur á og rækta voru fluttir inn 1992 gagngert til veiða og hafa þeir reynst mjög vel sem slíkir en enski setin hefur verið um árabil vinsælasti fuglahundurinn í Noregi þar sem aðstæður eru hvað líkastar okkar. Sérstökum veiðihundaprófum hefur verið komið á hjá HRFÍ og er markmiðið með þeim að finna hæfustu undaneldisdýrin og auðvelda val þeirra sem eru að huga að kaupum á góðum veiðihundi, því það eru fyrst og fremst arfgengir eiginleikar hundsins sem gera hann að góðum veiðihundi, en þjálfun og agi er nauðsynlegur til að hafa síðan stjórn á þessu eðli hundsins þegar kemur að því að fella fuglinn með skoti. Það að veiða með fuglahundi er töluvert ólíkt hefðbundnum rjúpnaveiðum þar sem það er hlutverk hundsins að finna rjúpurnar en við sem skyttur veljum okkur auðveldustu leiðina yfir veiðilenduna. Fuglahundur á að leita að rjúpu með því að hlaupa þvert á vindinn eins og seglskúta sem siglir uppí vindinn, hann á að fara eins langt til beggja hliða og aðstæður leyfa hverju sinni og þegar hann finnur lykt af rjúpu frýs hann og býður þess að skyttan komist í skotfæri. Þegar skyttan hefur komið sér fyrir gefur hann hundinum skipun um að hann megi reka fuglinn upp fyrir byssuna og við það að fuglinn fer á vængina sest hundurinn og heldur sig í ró þar til honum er gefið leyfi til að sækja fallna bráðina. Veiðar með góðum fuglahundi er mikið samspil milli manns og hunds sem gefur veiðunum margfalt gildi, auk þess eykst spennan við veiðarnar við það að skjóta aðeins á fljúgandi fugl og adrenalínið sem streymir útí blóðið verður í margfeldi við það sem menn hafa áður kynnst við hefðbundnar veiðar.

2. Þjálfun og ræktun rjúpnahunda er það sem hefur reynst mér einna mest gefandi af því sem ég hef tekið mér fyrir hendur um ævina. Það að fá að móta og kenna ungum, viljugum og fjörugum hundi það sem þarf til að verða góður veiðihundur er ótrúlega gefandi og árangur svo fljótur að koma í ljós. Enski setinn er mjög blíður, undirgefinn og fjörugur hundur, hann býr yfir ótrúlegri orku, en það er einmitt markmið þjálfunar að virkja þessa kosti hans og byggja upp samband milli manns og hunds sem endar með einlægri samvinnu við rjúpnaveiðar. Það að þjálfa hund til veiða er í sjálfum sér ekki mikil vinna en óskaplega skemmtileg. Skipta má þjálfuninni niður í 3 tímabil. Tímabil eitt er almenns eðlis þ.e.a.s. þegar maður fær hvolpinn heim frá ræktanda, kennir maður honum alla almenna hundasiði þ.e. gera þarfir sínar úti, ganga í taumi, ekki stökkva útum opnar dyr, venja hann við að vera í bíl, ekki skemma húsgögn og annað það sem þarf að kenna öllum öðrum heimilishundum. Tímabil tvö er svokölluð grunnþjálfun og tekur um tvo mánuði, ca tíu mínútur á dag þar sem unghundinum er kennt að setjast og leggjast skilyrðislaust, vera rólegur við uppflug og skot og sækja fallna bráð. Tímabil þrjú er þjálfun á veiðislóð, þar sem líkt er eftir venjulegum veiðum og byggt upp samband milli manns og hunds, honum er leiðbeint við rjúpnaleitina ef þörf krefur og þegar hundurinn finnur og tekur stand á rjúpu er látið reyna á hvernig til hefur tekist við grunnþjálfun.

3. Félagsstarfssemi við fuglahundasportið er mikið. Öll starfsemi varðandi hreinræktaða veiðihunda fer fram innan HRFÍ, þar eru starfandi auk Fuglahundadeildar ýmsar ræktunardeildir fyrir viðkomandi hundkyn. Það er töluverð starfsemi innan Klúbbur enskra seta og FHD þar sem haldnir eru félagsfundir, farið í veiði-æfingaferðir og haldin veiðihundpróf. Mikill félagsskapur er þessu samhliða þar sem menn hittast og bera saman hunda sína við veiðar og ræða máli í víðu samhengi. Það er ekki bara yfir veiðitímann sem fuglahundar eru notaðir til veiða því menn ganga með hunda sína á veiðislóð allt árið fyrir utan varptímann og láta þá veiða rjúpu en eini munurinn er sá að þegar hundurinn hefur tekið stand og fælt rjúpuna upp fyrir byssuna er hleypt af púðurskoti í stað fast skots og rjúpan flýgur sína leið. Síðan er leiknum haldið áfram þar sem fullkomnum árangri er náð ef skapaður var sannanlegur veiðimöguleiki fyrir skyttuna. Þegar menn hittast með hunda sína er oftast farið á rjúpnalendur þar sem hundunum er sleppt tveim og tveim í einu og ræða menn síðan kosti þeirra og galla við veiðarnar og reyna að lagfæra það sem má betur fara og ekki spillir fyrir ef meðferðis er bakpoki þar sem komið hefur verið fyrir kaffi og meðlæti. Veiðipróf er stór þáttur í félagsstarfinu en reynt er að láta veiðipróf líkjast sem mest raunverulegum veiðum, og er öllum hundum gefin skrifleg umsögn og einkunn eftir getu þann daginn. HRFÍ hefur yfir að ráða 5 íslenskum fuglahunda-dómurum sem gerir það mögulegt að halda eins mörg próf og áhugi er fyrir. Slík próf þarf að skipuleggja með nokkra mánaða fyrirvara. Prófin taka 4 til 10 tíma allt eftir því hversu margar rjúpur eru á svæðinu og hversu góðir hundarnir eru. Að prófum loknum hittast menn á góðum veitingastað og njóta samvista, borða góðan mat og þeir sem til þess hafa unnið taka við viðurkenningum.

4. Almennar fuglaveiðar hef ég stundað frá 1975 og á ég þar við hefðbundnar veiðar á gæs, önd og rjúpu. Snemma á mínum veiðiferli fór ég að lesa um skotveiðar í Danmörku og vakti þá áhuga minn aðferðir þeirra við sjóveiðar á litlum bátum meðfram ströndinni. Vissulega er aðstæður aðrar hér en í Danmörku þar sem ótrúlaga mikið af fjörum landsins eru grunnsævi sem er kjörlendi fyrir allt fuglalíf og mjög auðvelt og hættulítið er að athafna sig á slíkum smábátum. Ég fékk strax áhuga á þessu formi á skotveiðum og smíðaði mér 12 feta bát í þessum tilgangi. Ég náði ágætum árangri á þessum bát næstu tvö árin við andaveiðar meðfram strönd landsins en hugur minn stefndi utar og á aukna möguleika við m.a. svartfuglsveiðar og ferðalög meðfram strönd landsins. Það var til þess að ég keypti mér 18 feta bát frá Danmörku sem er sérstaklega ætlaður í þetta hlutverk. Þessi aðferð við veiðar og ferðalög hafa verið mikil upplifun þau rúmlega tuttugu ár sem liðin eru og á ég margar góðar minningar frá veiðiferðum og ferðalögum meðfram ströndinni þar sem ég hef heimsótt flesta eyðivíkur og firði landsins.

5. Haglabyssuskotfimi er að sjálfsögðu hluti af mínu sporti þar sem ég er skotveiðimaður. Ég tel að sá sem tekur að sér að aflífa dýr, hvor heldur er í sláturhúsi eða úti í náttúrunni þurfi að geta gert það á sem öruggastan hátt og tel því að æfing í meðferð og hittni með skotvopnum eigi að vera sjálfsögð krafa hvers veiðimanns til sjálf síns. Ég hef verið félagi í Skotíþróttafélagi Hafnarfjarðar (SÍH) í yfir þrjátíu ár og setið í stjórn þess lengst af. Skotíþróttafélag Hafnarfjarðar er ekki skotveiðifélag heldur er það íþróttafélag þar sem eingöngu er á dagskrá skotfimi sem keppnisíþrótt þó svo að flestir félagar þess stundi jafnframt skotveiðar. Að vera góður íþróttaskotmaður kemur vissulega að gagni þegar til veiða er komið. SÍH er aðildarfélag að Íþróttabandalagi Hafnarfjarðar sem er eitt af íþróttabandalögunum innan ÍSÍ. Skotsamband Íslands er sérsamband innan ÍSÍ fyrir skotíþróttir á Íslandi. SÍH hefur opnað nýja og glæsilegan skotvöll ári 1999 sem hefur fegið nafnið Iðavellir og er hann staðsettur rétt ofan við Kvartmílubrautina í Kapelluhrauni. Þar hefur verið afmarkað svæði með hljóð og öryggismön og má fullyrða að þar er risinn einn glæsilegast skotíþróttavöllur landsins. Þarna er aðstaða fyrir skeet og nordisk trap haglabyssuskotfimi og kennslu og æfingaraðstaða fyrir byrjendur. Svæðið er hlýlegast og glæsilegt enda búið að planta hundruðum trjáa og öðrum gróðri þannig að þarna hefur myndast frábært vin í eyðimörkinni. Aðild að SÍH er öllum heimil hvort sem um er að ræða menn eða konur, unga eða aldna og eru engin aldurtakmörk á hversu ungir menn geta byrjað ef þeir eru í fylgd með ábyrgðarmönnum sínum. Keppnir eru haldnar reglulega hjá félaginu bæði innanfélagsmót, opin mót og landsmót á vegum Skotíþróttasambands Íslands.

Að loknum góðum degi.